Nilüfer, göller, göletler ve durgun sular gibi tatlı su ortamlarında sıkça rastlanan bir su bitkisidir. Geniş yaprakları suyun yüzeyinde yüzer ve gösterişli çiçekleri suyun hemen üzerinde açar. Bu bitki, suyun temiz kalmasına yardımcı olur ve su canlıları için gölge sağlar.

Nilüferler, suyun yüzeyini kaplayarak alglerin aşırı çoğalmasını engeller. Bazı nilüfer türlerinin yaprakları iki metreden daha büyük çaplara ulaşabilir. Doğal olarak, orman, dağ veya çöl gibi kuru ve sert ortamlarda nilüfere rastlamak mümkün değildir. Onlar için en uygun yaşam alanı durgun sulardır.