Bir volkanın patlaması, yer altındaki magmanın oluşturduğu basınç, volkanın içindeki dirençten daha büyük olduğunda gerçekleşir. Magma, yer kabuğunun altında bulunan erimiş kayadır. Bu basınç arttığında magma yüzeye çıkar ve lav, volkanik kül ile gazlar olarak dışarı atılır. Volkanik patlamalar, hafif lav akışlarından çok güçlü patlamalara kadar değişebilir ve bazen Dünya'nın iklimini bile etkileyebilir.

Volkanik patlamalar, yeni kara parçalarının oluşmasına da yol açabilir. Örneğin, Hawaii Adaları denizaltı volkanlarının patlamaları sonucu oluşmuştur. Ayrıca, volkanlar yeryüzü şekillerinin oluşmasında önemli rol oynar ve atmosfere salınan gazlar, özellikle kükürt dioksit, Dünya'nın sıcaklığını geçici olarak değiştirebilir. Bu nedenle, volkanlar hem doğanın gücünü hem de gezegenimizin evrimini anlamak için önemli bir anahtardır.